HAZIR YEMEK, ALZHEİMER HASTALIĞI İÇİN POTANSİYEL BİR RİSK FAKTÖRÜ OLABİLİR Mİ?

Dokuz ay boyunca yağ şeker ve kolesterol açısından zengin bir diyetle beslenen farelerde Alzheimer hastalarının beyinlerinde oluşan, hastalığa ait düzensizliklerin başlangıç safhası gelişti. İsveç karolinska enstitüsü tıp fakültesinde bir doktora tezinde yayınlanan çalışma sonuçları, bu tedavisi zor hastalığın bir gün nasıl engellenebileceği konusunda bazı işaretler veriyor.Bugün İsveç'te bulunan 90000 hasta ile Alzheimer hastalığı,bunamanın en sık görünen biçimlerinden birini oluşturuyor.Alzheimer hastalığının altında yatan nedenler hala esrarını korusa da bilinen bir takım risk faktörleri bulunuyor.Bu faktörlerin en yaygını,bir işlevi de kolesterol taşımak olan apolipoprotein E üretimini yöneten belli bir genin başka bir biçimi.ApoE4 adı verilen ,nüfusun %15-20'nde bulunuyor.

Susanne Akterin adlı bir araştırmacı doktora tezi için yaptığı çalışmada apoE4'ün insanlardakine benzer etkileri için genetik olarak modifiye edilmiş farelerle çalıştı.Fareler 9 ay boyunca hazır yemeklerin besin içeriklerine benzer şekilde yağ,şeker ve kolesterol bakımından zengin yiyeceklerle beslendi.Karolinska Enstitüsü Alzheimer Hastalığı Araştırma Merkezi doktora öğrencisi Akterin,bu farelerin beyinlerini incelediklerinde, Alzheimer hastalarının beyinlerindekine benzeyen kimyasal bir değişim gördüklerini söylüyor.Söz konusu değişim Alzheimer hastalarında gözlenen nörofibrular düğümleri oluşturan madde olan tau'ya bağlanmış olan fosfat gruplarının artışıydı.Bu düğümler, hücrelerinin normal çalışmasını engelliyor ve sonunda da ölmelerine neden oluyordu.

Akterin ve ekibi, yiyeceklerdeki kolesterolün, beyinde bulunan ve hafızada tutmayla ilgili olan bir başka protein olan Arc'nin seviyesini de düşürdüğünü ekledi.
Susanne Akterin, fazla miktarda yağ ve kolesterol alımın, ApoE4 gibi genetik faktörlerle bir araya geldiğinde beyinde bulunan birçok maddeyi kötü etkileyebileceğinden ve bununda Alzheimer hastalığının gelişmesine katkıda bulunan bir faktör olabileceğinden şüphe ettiklerini söyledi.
Bundan önce yapılan araştırmalar, beyinde oksidatif stres olarak bilinen olayın ve beslenmeyle düşük miktarda antioksidan alımının da Alzheimer hastalığı riskini artırabileceğini gösteriyor.Tezinde,Alzheimer hastalarının beyninde iki antioksidanın fonksiyon bozukluğu gösterdiğini ve bunun da sinir hücrelerinin ölümüne yol açabileceğini gösteren Akterin, her şey hesaba katıldığında, sonuçların Alzheimer hastalığının nasıl önlenebileceği konusunda bazı ipuçları verdiğini ancak halka doğru tavsiye verebilmek için bu alanda daha fazla araştırma yapılmasının gerektiğini belirtti

Kaynak: Bu yazı Bilim ve Teknik dergisi ocak sayısından alınmıştır.